سيد جمال الدين الحسيني الأفغاني

22

نامه ها و اسناد سياسى ( فارسى )

مشورت كنيم و به امپراطور حاصل مشورت خود را عرضه نمائيم ، بعد از آن اگر طريق مناسبى يافت شد كه بدان توان حل مسئله را نمود ، به شما شفاهاً خواهيم گفت كه به نهج جواب به جناب وزير برسانيد . البته اگر اين مسئله به نهجى حل شود كه موجب مخاصمه درميان دولت ما و دولت ايران نگردد بهتر است . پس از چندين‌بار مشورت ، دو مسلك پلتيك يكى از براى خود و يكى از براى جناب وزير تعيين نموده به من گفتند كه اگر جناب وزير مىخواهند ابواب خطرهاى آينده را ببندند ، در جواب رسالت اين دو مسلك را بديشان از طرف ما تبليغ كن و چون هريك از ما خط حركت پلتيك خود را بر آن دو مسلك معين قرار دهيم ، مسئله به‌خودىخود بلاغرامت و بلاجدال حل شده سبب رضايت همه خواهد گرديد . اين عاجز شادان و خرسند شدم كه به قوت الهيه به تنهائى توانستم پس از اطلاع تام از مسالك سياسيه خفيه روس در مشرق‌زمين ، خدمتى به دولت اسلام نمايم و وزير اعظم را از خود خوشنود كرده باشم . چون به طهران رسيدم ، خارج شهر توقف نموده بجناب وزير اطلاع دادم . جناب ايشان خانهء حاج محمدحسن امين‌الضرب را معين نمودند كه در آنجا فرود آيم و نجل ايشان را مهماندار مقرر نمودند و اين عاجز مدت سه ماه تمام ، از جاى خود حركت نكردم به غير از يك بار آن هم بعد از يك ماه كه عزشرف حضور حاصل شد و بدان نويدهاى ملوكانه مفتخر گرديدم . و در اين مدت جناب وزير هيچگونه از اين عاجز سؤال نكردند كه در پطرزبورغ چه واقع شد ؟ و جواب آن مسئله كه تو را براى آن بدانجا فرستادم چه شد ؟ بلى در اين مدت چندبار بعضى از حاشيه خود را براى احوال‌پرسى فرستاد و وعدهء ملاقات مفصل مىدادند چون مدت طول كشيد از كيفيت مسئله سؤال شد ، در جواب گفتم كه هنوز از طرف وزير اعظم استفسار نشده و سبب را هم نمىدانم ، در وقتى كه اهمال جناب وزير بوزارت روس معلوم گرديد ، با همه آن محاجات و مجادلات و تبليغات ملحانهء من در پطرزبورغ ، ايشان اين امر را به مجرد ملاعبه و بازى و اهانت و تحقير و يا خود حيلهء سياسيه كه مقصود كشف افكار طرف مقابل است ( كاش سؤال